Enneagram- starożytna typologia charakterów ludzkich.

Posted on

Jest to artykuł wprowadzający do tematu enneagramu, czyli starożytnej typologii archetypów charakterów ludzkich. W tym artykule dowiesz się czym enneagram jest i jakie korzyści może Ci przynieść korzystanie z niego . Jest to na tyle rozbudowane zagadnienie, że na pewno powstanie co najmniej 9 artykułów z tej serii. W 9 artykułach opiszę wszystkie archetypowe wzorce osobowości.

Zapraszam do lektury

Czym właściwie jest enneagram?

Rzeczywistości nigdy nie da się opisać w pełny, wyczerpujący sposób, gdyż jest ona zbyt złożona, by to uczynić. Możemy próbować jedynie przybliżyć jej opis, tworząc mniej lub bardziej doskonałe modele usiłujące to zrobić. Enneagram możemy uznać za jeden z takich modeli usiłujących opisać nam pewną subiektywną rzeczywistość, jaką jest świat ludzkich zachowań.
Psychologowie twierdzą, że ponad 95 procent sporów pomiędzy ludźmi pojawia się z powodu różnic w postrzeganiu rzeczywistości. Aby uniknąć tych wszystkich nieporozumień, wystarczyłoby jedynie zrozumieć i zaakceptować, że każdy z nas może posiadać inny punkt widzenia, zamiast twierdzić że nasz jest jedynym słusznym.

Enneagram jest świetnym narzędziem pomagającym w zrozumieniu, jak takie punkty widzenia się kształtują. Pomaga rozpoznać motywy, które popychają ludzi do określonych zachowań. Według enneagramu schematy reagowania na różne sytuacje problemowe wytwarzają się głównie w okresie dzieciństwa. Są one “skutkiem ubocznym” dostosowywania się dziecka do życia w świecie i społeczeństwie. Te wyuczone w dzieciństwie wzorce reagowania na sytuacje problemowe, człowiek przenosi nieświadomie w życie dorosłe i reaguje na pojawiające się w jego życiu sytuacje problemowe w podobny sposób jak nauczył się tego w dzieciństwie.

Klasyfikacja charakterów według enneagramu

Enneagram dzieli ludzkie charaktery na 9 podstawowych typów. Są to niejako archetypy jaźni i modele interpretacji świata, wytwarzane przez ludzi o różnych typach inteligencji i psychiki, którzy w dzieciństwie żyli w innych warunkach, wychowywani byli na inne sposoby i musieli reagować  na inne sytuacje problemowe. Oto 9 głównych archetypów charakteru wg. enneagramu

1 – Perfekcjonista / Pedant
2 – Altruista/ Opiekun
3 – Wykonawca / Zdobywca
4 – Tragiczny Romantyk / Ekscentryk
5 – Obserwator/Mędrzec/Myśliciel
6 – Lojalista / Strażnik/Obrońca
7 – Epikurejczyk /Entuzjasta/ Piotruś Pan
8 – Szef / Wojownik/Przywódca
9 – Mediator / Osadnik

Każdy z tych archetypów charakteru “wypracował” swoje własne motywy działania, własne obawy oraz własne sposoby reagowania na problemy  Każdy z typów charakteru inaczej reaguje na gniew będący reakcją na ograniczenie wolności i swobody, wstyd będący reakcją na zanegowanie czyjejś “ważności” i prestiżu oraz lęk, który pojawia się w momencie, gdy ktoś odczuwa brak poczucia bezpieczeństwa lub zagrożenie.

Każdy archetyp charakteru,  inaczej reaguje na wspomniane emocje: ekstrawertycznie(aktywnie) lub introwertycznie(pasywnie). W każdym kolejnym artykule z tej serii, omówię to bezpośrednio na określonych przykładach.

Każdy z 9 archetypów charakteru, posiada także swój własny “język”komunikowania się ze światem i wyrażania swojego potencjału.
Moglibyśmy wyróżnić ich trzy główne typy.

Emocjonalny, gdy ludzie porozumiewają się bardziej językiem emocji. Tacy ludzie są najczęściej wrażliwi na emocje swoich i innych. Posiadają wysoką inteligencję emocjonalną i są uzdolnieni artystycznie.

Intelektualny, gdy ludzie w żyją bardziej w swoim umyśle. Są bystrzy polegają na logice, lubią zgłębiać swoją wiedzę i polegają na swoich zdolnościach do analizy, wyciągania wniosków i planowania.

Cielesny/kinestetyczny, gdy ludzie najlepiej wyrażają siebie poprzez ruch fizyczny i rozwijanie zdolności w których ważna jest sprawność ciała.

Każdy z tych głównych archetypów charakteru i możliwe dla nich połączenia z innymi typami charakterów, opiszę szczegółowo w kolejnych 9 artykułach.

Każdy z 9 enneagramowych typów charakteru, będę opisywał w następujący sposób. Na wstępie podam cechy rozpoznawcze, charakteryzujące dany typ charakteru.

Następnie opiszę w jaki sposób, dany typ charakteru się ukształtował tzn. jakiego typu warunkowania i wychowania doświadczył w dzieciństwie. Później omówię jak każdy wzorcowy archetyp charakteru zachowuje się w dwóch krańcowo przeciwstawnych stanach: całkowitej równowagi i dojrzałości, oraz całkowitego braku równowagi i niedojrzałości.

Opiszę również także nad czym musi pracować każdy z tych typów charakteru żeby rozwinąć maksymalnie potencjał swojego charakteru

Odkrywanie swojego archetypu charakteru. Jak zacząć?

Przy badaniu swojej osobowości za pomocą enneagramu należy pamiętać, że odkrywanie swojego archetypu charakteru polega bardziej na głębokiej autoanalizie, niż na dopasowaniu pod siebie listy cech charakteru, Tylko w ten sposób możemy odkryć prawdziwe motywy naszych działań i sposoby reagowania na trudne emocje.

1) Zwróć uwagę nie tylko na to jaki jesteś teraz, ale przede wszystkim przeanalizuj swoje zachowanie gdy byłeś dzieckiem. Zwróć uwagę w jaki sposób zachowywałeś się w przypadku trudności i przeciwności losu. To właśnie wtedy działamy automatycznie, zgodnie z naszym typem warunkowania psychicznego. Jak się zachowywałeś, gdy się bałeś, wstydziłeś lub gniewałeś? W jaki sposób  reagowałeś na te emocje?

2) Sprawdź w jaki sposób porozumiewasz się ze światem. Czy robisz to poprzez emocje, bo jesteś wrażliwą osobą? A może jesteś typem umysłu ścisłego i żyjesz bardziej w swojej głowie, analizując wszystko racjonalnie i logicznie? A może uwielbiasz ruch fizyczny i wszystko co związane jest z Twoim ciałem?

W kolejnych artykułach z tej serii, opiszę szczegółowo każdy z 9 typów charakteru.

Tekst: Łukasz Dziedzic

Zdjęcia: Małgorzata Dziedzic