Archetyp charakteru zdobywcy. Jak rozwinąć jego potencjał?

Posted on

Na zdjęciu Zdobywca, który promienieje na innych blaskiem swojej wyjątkowości.

Po lekturze tego artykułu, poznasz archetyp charakteru zdobywcy. Zrozumiesz jak ten archetyp charakteru myśli i postępuje na różnych etapach rozwoju swojej dojrzałości. Dowiesz się również jak i kiedy ten archetyp charakteru się ukształtował i jakie zmiany w swoim myśleniu powinien wprowadzić, aby rozwinąć swój potencjał.

Zapraszam do lektury.

Archetyp charakteru zdobywcy. Cechy charakterystyczne

Osoby utożsamiające się z archetypem charakteru zdobywcy, to ludzie którzy rozwinęli największą zdolność do zwracania na siebie uwagi, spośród wszystkich typów osobowości. Przywiązują dużą wagę do tego jak są przez innych postrzegane. Uwielbiają gdy ludzie podziwiają ich wyjątkową skuteczność w zdobywaniu sukcesów i w osiąganiu postawionych sobie celów.

To właśnie archetyp charakteru zdobywcy, wybija się najczęściej ponad przeciętność, bije wszelkie rekordy i zawsze znajduje się w czołówce najlepszych pracowników, sportowców czy uczniów. Posiada zwykle pełną półkę odznaczeń i nagród, które są odzwierciedleniem jego wysokiej skuteczności w działaniu.

By osiągać jak najlepsze wyniki we wszystkim co robi, nauczył się w zorganizowany sposób planować swoje działania i poświęcać im całkowicie swoją uwagę. Nie unika również rywalizacji z innymi ludźmi, a często  sam wręcz do niej dąży, po to tylko by porównać się na ich tle i pokazać innym, że to właśnie on jest z nich wszystkich najbardziej skuteczny.

Osoba utożsamiająca się z archetypem charakteru zdobywcy, działa zwykle w środowiskach złożonych z ludzi, którzy potrafią docenić jej osiągnięcia. Uzyskanie aprobaty zwierzchników i autorytetów zapewnia zdobywcy wysoką samoocenę i poczucie spełnienia.

Zdobywca, najlepiej czuje się w tych zawodach, które wymagają pokazania dobrej autoprezentacji i siły perswazji jak: manager, rzecznik prasowy czy polityk.

Archetyp charakteru zdobywcy. Jak ukształtował się ten archetyp charakteru?

Silne “parcie na szkło” charakterystyczne dla osób utożsamiających się z archetypem charakteru zdobywcy, zaczęło pojawiać się w dzieciństwie. Mały zdobywca odniósł wtedy wrażenie, że nie był kochany za to kim był lecz za to co robił.

Rodzice poświęcali mu uwagę i nagradzali go jedynie wtedy gdy uzyskiwał wysokie oceny w szkole i znaczące wyniki w dziedzinach, którymi się zajmował. Podświadomość dziecka funkcjonującego w takich warunkach zaobserwowała że miłość okazywana jest tylko wtedy, gdy dokona się czegoś wybitnego. Wygrana zapewniała mu podziw i uwagę rodziców, więc to zwycięstwo, stało się dla dziecka rzeczą najbardziej istotną w życiu. Uczyło się więc takiego  postępowania, które dałoby mu pewność, że okazywana mu adoracja, nigdy nie ustąpi. Musiało rozwinąć umiejętność koncentracji, na zdobywaniu wszystkiego, co mogłoby zapewnić mu miłość, podziwianych przez niego autorytetów.

Mały zdobywca nauczył się wiec, jak rozpoznawać oczekiwania i reakcje swoich opiekunów i jak dostosowywać do nich swoje zachowania. Pragnął by prezentowany przez niego wizerunek, zawsze był utożsamiany z sukcesem. Zdobywał więc najwyższe oceny rywalizował z innymi w tych dziedzinach, w których osiągnięcia mogłyby zadowolić jego rodziców czy nauczycieli i przynosił do domu kolejne “trofea”.

Przekonanie, że kochane jest tylko za sukcesy, sprawiło, że dziecko utożsamiające się z archetypem charakteru zdobywcy, bało się pokazywać swoje własne pragnienia. Z obawy braku akceptacji ze strony swoich rodziców, tłumiło swoje prawdziwe emocje i oczekiwania. Mały zdobywca bał się, że nie byłby pokochany gdyby był sobą i robił to co tak naprawdę chciałby robić on sam. Dlatego  zgodził się wziąć udział w “intensywnym wyścigu”, zdobywania kolejnych wyróżnień i odznaczeń, które zapewniłyby mu podziw i dumę rodziców i nauczycieli.

Gdy osoba utożsamiająca się z archetypem charakteru zdobywca dorasta, rolę autorytetów, którzy odgrywali w dzieciństwie jego rodzice, przejmują  szefowie, zwierzchnicy i liderzy w interesujących go dziedzinach. W życiu dorosłym, to ich za wszelką cenę pragnie zadowolić swoimi osiągnięciami pełnoletni już zdobywca.

Archetyp charakteru zdobywcy. Zachowanie na pośrednim etapie dojrzałości.

W artykule “Charakter i jego typy. Ściąga do zrozumienia siebie i innych” opisałem 3 różne stany rozwoju potencjału danego typu charakteru  dojrzały/w równowadze, niedojrzały/poza równowagą oraz etap  który jest etapem pośrednim pomiędzy nimi,

Zdobywca na etapie pośrednim  uważa że został stworzony do działania oraz zdobywania świata, a nie do odpoczynku, czy zastanawiania się nad swoimi emocjami. Te zazwyczaj tłumi i się do nich po prostu nie przyznaje. Wypiera je działaniem, bo to właśnie ono, może mu ono przynieść prestiż i uznanie tych ludzi, którzy najbardziej liczą się w jego środowisku.

Zdobywca, na niedojrzałym i pośrednim etapie dojrzałości, nadal uważa że musi “być na szczycie” i w centrum zainteresowania, jeśli chce być kochany i akceptowany. a to nie jest dla niego takie łatwe. Po pewnym czasie staje się to dla niego wręcz męczące i uciążliwe. Najczęściej wtedy gdy nie równoważy on nadmiernego wysiłku, odpowiedniej jakości wypoczynkiem.

Częstym problemem osoby o cechach charakteru zdobywcy jest to, że za bardzo przyzwyczaja się ona do nieustannego działania i zdobywania sukcesów. W pewnym momencie zapomina nawet w jaki sposób “się zatrzymać” i dać sobie choć chwilę luzu i wytchnienia. Zdobywcy trudno jest uwolnić jego umysł, od ciągłego  wybiegania w przyszłość w celu, snucia planów i wizji tego w jaki sposób zrealizować swoje pragnienia zdobywania oznak sukcesu. Ciężko jest mu skupić się jedynie na chwili obecnej i na tym co robi. Bardzo często nie potrafi się odprężyć się i autentycznie wypocząć, gdyż jego umysł jest nieustannie zajęty szukaniem kolejnych szans na odniesienie sukcesu.

Jeśli zdobywca nie potrafi odpowiednio zrównoważyć intensywnego wysiłku z wypoczynkiem, a na dodatek nadal tłumi swoje własne  pragnienia i obawy, to w jego rozwoju może dojść  do różnych kryzysów. Jeśli chce nadal “zdobywać szczyty” to musi im sprostać i wzrosnąć ponad nie. Jeśli nie posiada jednak odpowiednich cech i umiejętności by rozwinąć się na tyle by to uczynić, to często traci swoją równowagę i zaczyna przejawiać najgorsze cechy archetypu charakteru Zdobywcy, z którym się utożsamił.

Archetyp charakteru zdobywcy. Jakie zachowanie przejawia, gdy z powodu kryzysu, straci swoją równowagę wewnętrzną?

W takim niezdrowym stanie zdobywca, traktuje siebie jak wydajną maszynę, która ma tylko jeden cel. Ściganie się od zadania do zadania, po to tylko by zdobyć zwycięstwo i być najlepszym we wszystkim co się liczą. Chęć bycia popularnym i kojarzonym z sukcesem, może doprowadzić do chęci bycia takim, za wszelką cenę. Zdobywca może zacząć wtedy przejawiać różne negatywne i szkodliwe cechy i wady tego archetypu charakteru.

W takim stanie często nagina zasady, po to by utrzymać swój wysoki wizerunek. Najważniejsze dla niego jest to, by jak najefektywniej i bez zbędnych opóźnień osiągać założone sobie cele. Nieważne jakim kosztem, gdyż to właśnie według zdobywców wytrąconych ze stanu swojej równowagi, cel uświęca środki.

Zdobywca wytrącony ze stanu swojej równowagi w celu realizacji swoich pragnień, może “zakładać różne maski”, odgrywać różne role, które jego zdaniem pomogą mu w zrealizowaniu jego ambitnych celów. Może do tego stopnia utożsamić się z rolą, którą odgrywa, że często sam gubi się pomiędzy tym co jest autentyczne a tym co zostało przez niego wykreowane. Gdy zdobywca mocno “się pogubi”  w tym co jest autentyczne a co nie, może manipulować ludźmi bez żadnych wyrzutów sumienia. po to tylko by utrzymać iluzję bycia najlepszym.

Innych ludzi podobnie jak samego siebie, ocenia wtedy na podstawie  pozycji jaką ktoś zajmuje w społeczeństwie oraz tego czy posiada oznaki sukcesu uważane przez to społeczeństwo za pożądane. Mogą to być: władza, pieniądze, podziw i wiele innych rzeczy na podstawie,których społeczność z którą utożsamia się zdobywca, mierzy wartość ludzi, którzy są jej częścią.

Archetyp charakteru zdobywcy. Co powinien zrobić aby rozwinąć potencjał swojego charakteru?

Osoba utożsamiająca się z archetypem charakteru zdobywcy, rozpoczyna swój proces dojrzewania zwykle wtedy, gdy pojawia się zagrożenie utraty jej zdrowia, grożą jej spore konsekwencje prawne, albo gdy “sypie się” jej życie prywatne i związki z najbliższymi dla niej osobami.

Szukając przyczyn tego stanu rzeczy, po raz pierwszy zaczyna się zastanawiać nad motywami swojego postępowania i przyczynami, które doprowadziły do etapu takiego kryzysu i załamania. Do jakich wniosków powinien wtedy dojść zdobywca, by pomyślnie rozwinąć się dzięki kryzysowi, którego doświadczył?

Ważne jest by zdobywca, przestał robić to co przynosi mu podziw innych, ale nie jest zgodne z jego własną wewnętrzną naturą i pragnieniami. Postępując w taki sposób nie daje sobie szansy na autentyczną radość płynącą z realizowania własnych marzeń i oczekiwań. W pewny sensie żyje wtedy nie swoim życiem. Bierze udział w wyścigu, w którym główna nagroda, nie jest tak naprawdę tym na czym zależy jemu samemu.

Powinien zrozumieć również, że realizacja zbyt wielu celów i rywalizacja “na wielu frontach jednocześnie”, jest pewnego rodzaju ucieczką od swoich prawdziwych emocji i potrzeb. Skutkiem takiego działania, jest brak czasu na prawdziwe poznanie samego siebie i zrozumienie co jest dla niego tak naprawdę ważne.

Osoba utożsamiająca się z archetypem charakteru zdobywcy musi zmienić swoje nastawienie jeśli chce rozwinąć swój potencjał Nie może myśleć, że jest “nie do zajechania” i że może działać tak intensywnie jak zazwyczaj to robi. W pewnym momencie  organizm “zbuntuje się” wobec takiego zachowania i odmówi posłuszeństwa. Przy tak intensywnym działaniu, bez chwili wytchnienia to tylko kwestia czasu.

Aby pokonać swoje kryzysy i dojrzeć, zdobywca musi nauczyć się akceptować swoje prawdziwe emocje, powinien pozwolić im na uzewnętrznianie się, nie może ich tłumić i się do nich nie przyznawać. Powinien zastanowić się także nad tym, czego pragnie on sam, a nie ludzie którym pragnie zaimponować.

Musi także nauczyć się jak żyć w chwili teraźniejszej. Nie może wybiegać swoimi myślami jedynie w przyszłość, do następnych projektów i zadań, które będą mogły przynieść mu prestiż. Takim działaniem sprawia, że nawet wtedy gdy teoretycznie poświęca czas na odpoczynek, to jego umysł i tak nie daje mu wytchnienia. Jego myli nadal skupiają się wtedy na pracy, dlatego zdobywca, żyje w stanie nieustannej eksploatacji swoich zasobów energetycznych. Skutkiem takiego działania jest wycieńczenie organizmu i choroby.

Jeśli zdobywca to zrozumie to w miejsce celów i planów nastawionych na wielki sukces i prestiż w oczach innych, pojawi się chęć realizacji planów zgodnych z własnymi osobistymi marzeniami i oczekiwaniami.  Planów, które mogą przynieść realny rozkwit jego potencjału i spokój umysłu.

 Archetyp charakteru zdobywcy na dojrzałym etapie rozwoju.

Gdy zdobywca już dojrzeje, to po raz pierwszy w życiu pozwala sobie tak naprawdę na uczciwość w stosunku do siebie.

Dochodzi do niego, że nie może przez całe życie nosić maski wysoce skutecznego we wszystkim co robi, bo tworzy sobie w ten sposób wysoką presję i ciśnienie. W tym momencie zaczyna akceptować siebie takiego jakim jest i stopniowo zauważa, że jego najbliżsi także akceptują jego prawdziwy, nie “podkoloryzowany” wizerunek.  Powoli dochodzi do niego, że  ludzie intuicyjnie wyczuwają fałsz, jeśli sukces nie jest poparty odpowiednio wyważoną dozą skromności i wrażliwości.

Dojrzała osoba utożsamiająca się z archetypem charakteru zdobywcy, przestaje także kamuflować swoje błędy. Zauważa że przyznanie się do ich popełnienia, nie jest czymś strasznym  i nie straci przez to szacunku otoczenia, a wręcz przeciwnie, zostanie doceniona za to że potrafiła się do niego przyznać. Rozumie już, że nikt nie może w pełni rozwinąć swojego potencjału, jeśli nie akceptuje możliwości popełniania błędów i tuszuje to a każdym razem gdy je popełni. Wyciąga z nich konstruktywne wnioski. Uczy się dzięki temu jak uniknąć tego samego błędu w przyszłość

Dojrzałemu zdobywcy, który pokonał swój kryzys i się dzięki niemu rozwinął, wciąż zależy na odniesieniu sukcesu, ale nie za wszelką cenę. Rozumie że musi znaleźć równowagę pomiędzy pracą i odpoczynkiem, bo tylko wtedy może osiągnąć sukces bez utraty zdrowia lub bliskich.
Potrafi także uczciwie powiedzieć czy jest zadowolony z tego co robi. W tym stanie umie także docenić uroki spokojnego życia.

Dojrzały zdobywca, podobnie jak altruista, potrafi automatycznie zmienić swoją autoprezentację na taką, która będzie odpowiadała grupie, w której aktualnie przebywa.
Jeśli oczekuje się od niego by był wrażliwy i czuły, to takim się stanie. Jeśli musi być stanowczy i wymagający-proszę bardzo. Taka zmiana przychodzi mu równie łatwo i naturalnie, jak wcześniej, lecz w stanie dojrzałym, potrafi odróżnić, które cechy i emocji są odgrywane na potrzeby roli, a które są jego prawdziwymi emocjami i odczuciami. Potrafi je odróżnić

Dojrzały zdobywca jest bardzo kreatywny i potrafi przewodzić innym i inspirować ich do realizacji wspólnych celów, zaczyna grać drużynowo, zamiast “gwiazdorzyć”.  Najlepsze w tym wszystkim jest jednak to, że zaczyna mu się to podobać. Staje się wtedy ucieleśnieniem najbardziej pożądanych w danej kulturze wartości i najlepszym nauczycielem tych cech , które on sam najlepiej w sobie rozwinął.

Opracowanie oparte na podstawie materiałów zawartych w książkach autorstawa Don Richard Riso and Russ Hudson: „Personality Types. Understanding The Enneagram For Self-Discovery” „The Wisdom of the Enneagram” „Understanding the Enneagram – the practical guide to personality types,

Tekst: Łukasz Dziedzic

Zdjęcia: Małgorzata Dziedzic